Het woordje makharij (مخارج) is het meervoud van het woord makhraj (مخرج). De makhraj is de plek van waaruit een letter wordt uitgesproken. De articulatieplaats dus.

Er wordt een onderscheid gemaakt in twee soorten makharij:

1. مخارج عامة
Deze categorie bestaat weer uit 5 verschillende articulatiegebieden:

a. الجوف (mond- en keelholte)

Er zijn drie letters die uit de mond- en keelholte voortkomen. De و, de ا en de ي. Hier bedoelen wij wel de verlengingsvarianten van deze 3 letters, oftewel de mad-letters. Deze letters worden ook wel (الحروف المدية أو الجوفية) genoemd. Wat mad letters exact inhouden zullen we in de komende lessen nader uitleggen. Imam Ibn Al Jazaree zegt in zijn mouqaddima het volgende over dit articulatiegebied:

فَأَلِـفُ الـجَـوْفِ وأُخْتَـاهَـا وَهِــي حُــرُوفُ مَــدٍّ لِلْـهَـوَاءِ تَنْـتَـهِـي

En de alif komt samen met zijn twee zusters (de waw en de ya) voort uit de djawf (mond- en keelholte). Dit zijn de verlengingsletters die ophouden met (het stoppen van) de luchtstroom.
Hieronder een afbeelding met daarop de makharij van deze drie letters:

Een belangrijke opmerking is op zijn plaats als het gaat om de uitspraak van de verlengingsletter waw. Vooral veel Turkse broeder en zusters hebben gauw de neiging om de OE uit te spreken als een U. Dit is niet juist, want in het Arabisch heb je geen U. Zoals te zien is in het middelste plaatje hierboven komt het geluid voort vanuit de djawf. En niet alleen via de lippen. Als je de WAW als een U uitspreekt, dan zul je merken dat het geluid vanuit de lippen voortkomt en dat is dus onjuist.
b. الحلق
Er zijn in totaal 6 verschillende letters die vanuit de keel (الحلق) worden uitgesproken. Maar hierin kun je ook weer een onderscheid maken:
i. Het einde van de keel, zoals de hamza en ha
ii. Het midden van de keel, zoals de ‘ayn en de ‘ha
iii. Het begin van de keel, zoals de ‘gha en de ‘gayn

Imam Ibn Al Jazaree zegt hierover het volgende:

ثُـمَّ لأَقْصَـى الْحَـلْـقِ هَـمْـزٌ هَــاءُ ثُــمَّ لِـوَسْـطِـهِ فَـعَـيْـنٌ حَـــاءُ
أَدْنَــاهُ غَـيْـنٌ خَـاؤُهَـا

Vervolgens, uit de lagere keelholte, komen de الهمزة en de الهاء voort, en vanuit het midden van de keel wordt de العين en de الحاء uitgesproken.
Vanuit het bovenste gedeelte van de keel(dicht bij de mond) komen de الغين en الخاء voort.

Zie ook de onderstaande afbeelding:

c. اللسان
Er zijn in totaal 18 letters die uitgesproken worden middels de tong. Dit articulatiegebied heeft in zichzelf weer 10 verschillende articulatieplaatsen.
1) De articulatieplaats van de QAF is het contactpunt tussen het diepste gedeelte van de tong met het zachte verhemelte (of zelfs tegen de huig aan). Deze plaats is in het blauw geaccentueerd in de afbeelding hiernaast:

2) De uitgang van de KAF lijkt veel op die van de QAF, behalve dan dat het contactpunt tussen het diepste gedeelte van de tong en het verhemelte iets meer naar voren is. Het zit wat meer tegen het harde verhemelte aan. Zie het plaatje hiernaast:

Imaam ibn Al-Jazaree zegt het volgende in zijn gedicht:

والْـقَــافُ أَقْصَـى اللِّسَـانِ فَـوْقُ ثُــمَّ الْـكَـافُ
أَسْفَـلُ وَالْوَسْـطُ

En de القاف wordt uitgesproken vanuit het verre achterste gedeelte van de tong en (het gebied) erboven (dat wil zeggen, het zachte gehemelte). Daarna is daar de الكاف die (in verhouding tot de القاف iets) lager en centraler (en dus dichter bij de mond) staat.